Niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe (NNKT)

"Niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe, to inaczej wielonasycone kwasy tłuszczowe. Należą do nich kwasy z rodziny omega-3 i omega-6, które z punktu widzenia żywienia człowieka, są najważniejszymi spośród tłuszczy."

Wiele spożywanych przez nas tłuszczy znacznie różni się między sobą wartością odżywczą i wpływem na nasze zdrowie. Dawniej  tłuszcze uchodziły za niepożądany element diety, przez co były często wykluczane z menu. Okazuje się, że nie wszystkich tłuszczy należy unikać. Niektóre z nich stanowią niezbędny element dla prawidłowego funkcjonowania organizmu człowieka.

Niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe, to inaczej wielonasycone kwasy tłuszczowe. Należą do nich kwasy z rodziny omega-3 i omega-6, które z punktu widzenia żywienia człowieka, są najważniejszymi spośród tłuszczy. Wchodzą one w skład struktur błon komórkowych. Organizm człowieka sam nie jest w stanie ich wytwarzać, dlatego muszą być dostarczane wraz z dietą, zarówno u osób najmłodszych, jak i dorosłych. 

Kwasy z grupy omega-3 występują w tłuszczu rybim oraz surowcach pochodzenia roślinnego takich jak olej lniany, orzechy włoskie, olej rzepakowy i kukurydziany. Zapotrzebowanie na kwasy omega-3 wzrasta zwłaszcza w okresie ciąży, dlatego bardzo ważne jest, aby dostarczać odpowiednią ich ilość zarówno ciężarnym, jak i matkom karmiącym. U dzieci szczególnie ważna jest zbilansowana dieta, przyczyniająca się do prawidłowego rozwoju intelektualnego oraz fizycznego.

Kwasy omega-6 dostarczane są do organizmu człowieka w znacznych ilościach wraz z pożywieniem, dlatego nie grozi nam ich niedobór. W dużej mierze występują one w oleju słonecznikowym, rzepakowym, kokosowym, a także w mięsie. Standardowa europejska dieta w nadmiernej ilości dostarcza kwasów omega-6, podczas gdy ilość kwasów z grupy omega-3 jest bardzo niska. Skutkuje to zaburzonym stosunkiem kwasów tłuszczowych omega-6 : omega-3, który wynosi średnio 20:1, podczas gdy zalecana proporcja powinna mieścić się w przedziale od 4:1 do 2:1. Na 4 do 2 części kwasów omega-6 powinna przypadać 1 część kwasów omega-3. Powodem niekorzystnej proporcji kwasów nienasyconych w organizmie człowieka, w dużej mierze jest pasza pochodząca ze słonecznika i kukurydzy, którą karmione są zwierzęta hodowlane. Dieta obfitująca w dużą ilość mięsa, tłuszczy do smarowania pieczywa oraz nadmierne wykorzystywanie oleju słonecznikowego, ma również wpływ na nieodpowiedni stosunek kwasów omega.

Warto zadbać o uzupełnienie diety w gotowe preparaty, dostarczające organizmowi kwasów omega-3 i omega-6 w optymalnych proporcjach. Należy sięgać po produkty oparte na roślinnych źródłach kwasów z różnych grup. Posiadają one przewagę nad olejami rybimi, ponieważ z roślinnego kwasu omega-3 (kwas alfa-linolenowy) w organizmie wytwarzane są dwa pozostałe kwasy omega-3: EPA i DHA, które są obecne w rybach. Reakcja nie zachodzi jednak w drugą stronę. Z rybich kwasów omega-3: DHA i EPA organizm nie jest w stanie wytworzyć kwasu alfa-linolenowego. W dużej mierze znajduje się on w siemieniu lnianym. Warto pamiętać, że roślinne źródła kwasów tłuszczowych są wolne od zanieczyszczeń metalami ciężkimi, jak np. rtęć, która kumuluje się w wątrobach ryb. Żeby zapewnić organizmowi odpowiednią dawkę niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych, najlepiej stosować oleje zimnotłoczone.